Tam cá nguyệt thứ hai là giai đoạn thai nhi phát triển khá nhanh. Vì thế, cần có một chế độ dinh dưỡng cho mẹ bầu 3 tháng giữa phù hợp, kết hợp với vận động, nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp thai nhi phát triển tối ưu và thai phụ có đủ sức khỏe trong thai kỳ.
Dinh dưỡng cần điều chỉnh phù hợp khi mang thai từng giai đoạn. Cụ thể:
- Trong 3 tháng đầu: Là giai đoạn hình thành các cơ quan, tổ chức của thai nhi như tủy sống, não, phổi, gan, tim,… Vì thế, nên cần tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu đạm; axit folic và các loại vitamin cần thiết.
- Trong 3 tháng giữa: Là giai đoạn thai nhi phát triển về khung xương và chiều cao của trẻ, nên cần tăng cường đáp ứng năng lượng cho mẹ bầu.
- Trong 3 tháng cuối: Là giai đoạn thai nhi phát triển cân nặng nhanh nhất, nên cần được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và đa dạng để bé sẵn sàng chào đời khỏe mạnh.
1. Nhu cầu dinh dưỡng 3 tháng giữa thai kỳ
Nhu cầu về các chất dinh dưỡng thiết yếu:
- Chất đạm: Cần thiết để hình thành bào thai, nhau thai và mô cơ thể mẹ. Những thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu;
- Chất béo: Rất cần thiết cho việc xây dựng màng tế bào và hệ thống thần kinh của thai nhi, đồng thời cung cấp năng lượng, hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong dầu. Những thực phẩm bổ sung bao gồm cả mỡ động vật, dầu dừa, dầu cọ, dầu nành, dầu mè, mỡ cá,..
- Chất xơ: Nên bổ sung chất xơ từ ngũ cốc, khoai lang, trái cây, rau xanh,…

2. Nhu cầu vitamin và khoáng chất
- Canxi: Trợ giúp cho quá trình hình thành hệ xương của thai nhi. Các thực phẩm giàu canxi cần thiết gồm: chế phẩm từ sữa, đậu, rau xanh, cá, tôm đồng,…
- Axit folic: Rất cần thiết cho sự phát triển hệ thống ống thần kinh của thai nhi. Các thực phẩm giàu axit folic như bắp cải, bông cải xanh, măng tây, chuối, cam, trứng,… Ngoài ra, mẹ bầu nên bổ sung thêm bằng đường uống với liều lượng theo chỉ định của bác sĩ nhé.
- Vitamin D: Hỗ trợ cơ thể hấp thu canxi và photpho tốt hơn để hình thành hệ xương. Thiếu vitamin D dẫn tới nhuyễn xương, hạ canxi máu gây co giật, loãng xương,… Mẹ bầu nên tắm nắng ở thời điểm trời dịu mát, không nắng gắt. Đồng thời bổ sung thực phẩm như gan cá, bơ, sữa, trứng, các loại cá béo,…
- Vitamin A: Trong suốt thai kỳ, đặc biệt là 3 tháng giữa cần có một lượng vitamin A vừa đủ để cung cấp cho con và tăng sức đề kháng cho mẹ. Một số thực phẩm giàu vitamin A như: lòng đỏ trứng, sữa, thịt, rau màu xanh, vàng, đỏ,…
Tuy nhiên, việc bổ sung vitamin A mẹ bầu cần chú ý đến lượng nạp nhé. Nếu tiêu thụ quá nhiều vitamin A thì có thể gây dị tật thai nhi. Vì vậy, cần bổ sung vitamin A theo chỉ định của bác sĩ; - Vitamin B1: Bà bầu cần được cung cấp đủ vitamin B1 để tránh bị tê phù. Thực phẩm giàu vitamin B1 nên bổ sung gồm: thịt lợn, rau, các loại hạt đậu, một số loại cá,…

Nhu cầu vi chất khác
- Sắt: Là vi chất rất cần thiết đối với sức khỏe của thai phụ và thai nhi trong suốt thai kỳ. Đặc biệt trong 3 tháng giữa thai kỳ nên tăng cường bổ sung thực phẩm có hàm lượng sắt cao như thịt, nghêu, sò, ốc, ngũ cốc, đậu đỗ,… Ngoài ra, mẹ bầu nên dùng thêm viên uống bổ sung sắt, uống ngay từ khi phát hiện có thai và kéo dài tới sau sinh 1 tháng. Để hấp thu sắt tốt hơn nên tăng cường dùng thực phẩm giàu vitamin C;
- I-ốt: Là loại vi chất có vai trò rất quan trọng đối với phụ nữ mang thai. Nếu thiếu i-ốt có nguy cơ cao bị sảy thai, thai chết lưu, sinh non hoặc trẻ sinh ra bị chậm phát triển trí tuệ, nhẹ cân,… Thực phẩm giàu i-ốt như cá biển, rong biển và dùng muối ăn.
- Kẽm: Là một trong những vi chất cần thiết để tránh tình trạng thai nhi bị nhẹ cân, dễ có các khuyết tật bẩm sinh. Các thực phẩm giàu kẽm như lòng đỏ trứng, đậu hà lan, củ cải, sò, hàu, các loại hạt,…
3. Một số lưu ý về dinh dưỡng 3 tháng giữa thai kỳ
- Tuyệt đối không hút thuốc, uống rượu hoặc sử dụng chất kích thích. Nếu người xung quanh hút thuốc nên tránh xa để tránh hít phải khói thuốc độc hại.
- Giảm ăn các gia vị cay, chua như ớt, tiêu, giấm, tỏi. Vì có thể gây đau dạ dày, trĩ và táo bón;
- Hạn chế uống cà phê và các thức ăn chế biến sẵn quá nhiều;
- Chọn thực phẩm tươi và có giá trị dinh dưỡng cao, đảm bảo vệ sinh an toàn, ăn chín, uống sôi;
- Không nên ăn no trước khi đi ngủ và nên ăn chậm, ngồi thẳng khi ăn;
- Nếu bị nghén nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày và tránh thức ăn có mùi;
- Giảm ăn mặn để tránh bị phù, tăng huyết áp hoặc nhiễm độc thai nghén, tai biến khi sinh;
- Hạn chế đồ ngọt, tinh bột. Vì cơ thể nạp quá nhiều có thể làm hao tổn canxi, dễ tăng cân và tiểu đường thai kỳ;
- Không cần quá kiêng khem, nên bổ sung đa dạng các loại thực phẩm, để tránh gây thiếu chất cho mẹ và bé.
- Uống nhiều nước để giảm nguy cơ táo bón và trĩ;
- Việc dùng thuốc trong thời kỳ mang thai cần thận trọng, tuân thủ đúng theo hướng dẫn của bác sĩ.
Trong 3 tháng giữa thai kỳ, hầu hết các mẹ bầu đều có thể ăn uống thoải mái hơn nên cần ăn đủ chất để cung cấp đủ dinh dưỡng thiết yếu cho nhu cầu của mẹ và bé. Mỗi phụ nữ nên quan tâm tới khẩu phần ăn của mình trong thời kỳ mang thai, xây dựng một thực đơn khoa học để có một thai kỳ khỏe mạnh.
Chúc mẹ bầu có một thai kỳ khỏe mạnh nhé!