Tiểu đường thai kỳ là gì?
Chế độ dinh dưỡng cho mẹ bầu mắc tiểu đường thai kỳ?
Và những lưu ý cho mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ?
Hãy cùng Kenhnu tham khảo bài viết sau nhé:
Tiểu đường thai kỳ là gì ?
Tiểu đường thai kỳ là tình trạng tăng đường huyết thời kỳ mang thai. Thường gặp từ tuần thứ 24-28 của thời kỳ mang thai. Trong thời kỳ mang thai, cơ thể mẹ bầu có sự thay đổi về nội tiết, tăng các hóc môn làm tăng đường máu, từ đó xảy ra tình trạng kháng Insulin và gây ra tiểu đường.
Tiểu đường thai kỳ nếu không được chẩn đoán và điều trị sẽ gây ra nhiều hậu quả cho cả mẹ và thai nhi. Tình trạng này đa phần sẽ trở lại bình thường sau khi bạn sinh con nhưng có một phần nhỏ mẹ bầu sẽ bị chuyển thành tiểu đường typ2.
Sau khi nghiệm pháp uống 75 gram đường, mẹ bầu được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ khi có 1 trong 3 chỉ số vượt quá ngưỡng là:
- Đường máu đói ≥ 5,1 mmol/l
- Đường máu 1 giờ sau uống nước đường ≥ 10,0 mmol/l.
- Đường máu 2 giờ sau uống nước đường ≥ 8,5 mmol/l.
Bà bầu bị tiểu đường thai kỳ nên có chế độ dinh dưỡng thế nào?
Trong các bữa ăn cần có carbohydrate các loại: 33-40%; Lipid: 35-40%; Protein: 20%. Năng lượng nên được phân phối đều, nên chia nhỏ thành: 3 bữa chính và 3 bữa phụ.
Bữa ăn chính chia làm 4 phần:
- 1/4 là chất đạm: thịt nạc, trứng, cá, phô mai, đậu, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt;
- 1/4 là tinh bột: cơm, ngũ cốc và rau có chứa tinh bột: khoai tây, ngô, đậu Hà Lan;
- 1/2 là thực phẩm không chứa tinh bột như: rau xanh, cà chua, bí, cải bắp, súp lơ.
Bữa chính không nên ăn quá no sẽ làm tăng đường máu. Và không được bỏ bữa vì nhu cầu dinh dưỡng của thai phụ tăng lên để cung cấp cho thai nhi.
Bữa sáng
Bữa sáng khá quan trọng nên có thành phần là tinh bột và đạm nhưng lượng dùng ít hơn bữa trưa và tối.
- Ví dụ: 1 bát nhỏ phở bò, bún bò hoặc 1 bát cháo yến mạch thịt băm hoặc 1 lát bánh mỳ kèm 1 quả trứng ốp lết hoặc một đĩa xa lát mỳ ống nhiều rau.
Bữa trưa và bữa tối
- Phần tinh bột: khoảng 1 bát cơm (gạo lứt có chất xơ tốt hơn gạo trắng) hoặc 2 lát bánh mỳ;
- Phần chất đạm: khoảng 1 lạng thịt nạc, cá, thịt gà (bỏ phần da) hoặc 1 quả trứng hoặc 200 gram đậu;
- Phần rau xanh: khoảng 350 gram lá rau xanh như rau muống, cải, củ thập cẩm, súp lơ. Nên ăn rau trước để giảm hấp thu đường, sau đó ăn tinh bột và chất đạm.
Bữa ăn phụ
Bữa phụ nên ăn sau bữa chính 2 giờ:
+ Hoa quả có hàm lượng đường thấp như: ổi, cam, quýt, bơ, bưởi, dâu tây, táo, lê, cóc, chery, kiwi.
+ Sữa tươi tiệt trùng không đường
+ Sữa chua không đường
Ví dụ: khoảng 2-3 múi bưởi, 1/2 quả táo, 1/2 quả ổi, 1/2 quả cam, quýt, 200 ml sữa tươi không đường/ngày hoặc 1 cốc sữa chua không đường/ngày (Sữa là 1 dạng carbohydrat lỏng, uống nhiều 1 lúc có thể làm tăng đường máu do đó có thể chia nhỏ).
Lưu ý chế độ ăn uống cho bà bầu bị tiểu đường thai kỳ
Trong trường hợp mẹ bị tiểu đường thai kỳ thì Bác sỹ sẽ khám và tư vấn chế độ ăn cho người tiểu đường thai kỳ. Bên cạnh đó, mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ cần lưu ý:
- Thường xuyên kiểm tra cân nặng, tăng cân vừa phải, không được để giảm cân trong quá trình điều chỉnh chế độ ăn;
- Uống vitamin, can xi, acid forlic, sắt theo chỉ định của bác sỹ ;
- Các thực phẩm cần tránh:
+ Rượu, bia, đồ uống có gas, có nhiều đường
+ Quả có hàm lượng đường cao: Dưa hấu, nhãn,mít…
+ Bánh ngọt, kẹo, nước ép trái cây có thêm đường, kem.
+ Không nên lạm dụng nước dừa, nước mía - Tập thể dục ít nhất 30phút mỗi ngày để cải thiện tình trạng kháng Insulin.
- Mẹ bầu sẽ điều chỉnh chế độ ăn trong 2 tuần. Mục tiêu cần đạt là:
+ Đường máu lúc đói < 5,3 mmol/l
+ Đường máu 1 giờ sau ăn < 7,8 mmol/l
+ Đường máu 2 giờ sau ăn < 6,7 mmol/l
- Nếu đường máu không đạt mục tiêu điều trị, mẹ bầu hãy ghi lại chế độ ăn và kết quả đường máu hằng ngày, và đến khám Bác sỹ chuyên khoa nội tiết để điều chỉnh chế độ ăn hoặc dùng thuốc.
Ảnh hưởng tiểu đường thai kỳ đối với mẹ và bé
Đối với mẹ
- Mẹ có thể bị đái tháo đường sau sinh
- Mẹ tăng cân trên 20kg, đa số thai to, đa ối…
- Mẹ dễ bị nhiễm trùng, băng huyết
- Mẹ có thể bị sảy thai, thai chết lưu hoặc mất tim thai không rõ lý do.
Đối với con
- Thai có thể dị tật bẩm sinh
- Tăng tỷ lệ tử vong thai nhi
- Thai to dễ sang chấn khi sinh hoặc mổ.
- Suy hô hấp, hạ đường huyết, nguy cơ bị tiểu đường di truyền
Chúc mẹ bầu có một thai kỳ khỏe mạnh nhé!.